fbpx

IKE CZY IKZE – jak oszczędzać?

Na podstawie symulacji dotyczących przyszłej emerytury, które co jakiś czas otrzymujemy z ZUS-u, można dojść do wniosku, że wsparcie ze strony państwa w tym okresie będzie całkowicie nieodczuwalne. Optymiści zakładają, że przyszłe emerytury będą kształtować się na poziomie 20-30% ostatniego wynagrodzenia. Pesymiści twierdzą wręcz, że emerytur z ZUS-u w ogóle nie będzie! Warto zatem już teraz zadbać o swoją przyszłość i godny byt na starość. W związku z tym, coraz większym zainteresowaniem cieszą się rozwiązania finansowe, które pozwalają zgromadzić odpowiedni kapitał, a przy okazji uniknąć opodatkowania zgromadzonych oszczędności. Jak pewnie się domyślacie, chodzi tu o konta emerytalne IKE i IKZE. W dzisiejszym artykule ujawniam podstawowe informacje dotyczące tych rozwiązań. Warto, nie warto? To już oceńcie sami w komentarzach!

Pierwszy, drugi, a może trzeci filar?

Dane dotyczące wysokości przyszłych emerytur prezentowane w ciągu ostatnich lat przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej nie napawają optymizmem. Szacuje się, że w 2050 roku emerytura przeciętnego Polaka w najbardziej optymistycznym wariancie będzie wynosić około 43% obecnego wynagrodzenia. Oznacza to, iż polski system ubezpieczeń społecznych w porównaniu do innych europejskich państw plasuje się na ostatnich miejscach w rankingach. 

Nikt już chyba nie ma złudzeń, że tak zwany pierwszy filar (czyli emerytura z ZUS) jest nieudolnym tworem i nie będzie w stanie udźwignąć ciężaru przyszłych świadczeń, które mają zostać wypłacone emerytom. Drugi filar opiera się na Otwartych Funduszach Emerytalnych (OFE), czyli prywatnych instytucjach finansowych, które znajdują się pod nadzorem KNF, a których zadaniem jest inwestowanie wpłacanych przez obywateli składek w efektywny sposób. Przynajmniej tak miało być 😉 Inwestycje wiążą się oczywiście z naturalnym ryzykiem, o którym informuje prospekt każdego funduszu. 

Dokonując wyboru OFE, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na wysokość stopy zwrotu z zarządzanego kapitału w perspektywie długoterminowej. Niech nie zmylą Was piękne wyniki, ale prezentowane za ostatnie 6, czy nawet 12 miesięcy. Chodzi o to, aby fundusz przynosił realne dochody regularnie i w dłuższej perspektywie. Jednak obecnie ważniejsze jest pytanie, ile tak naprawdę będą jeszcze istniały OFE.

Jeśli chodzi natomiast o trzeci filar, to należą do niego dobrowolne formy oszczędzania na przyszłą emeryturą, czyli Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) oraz Indywidualne Konta Emerytalne (IKE). Czym się różnią i dlaczego warto zaufać trzeciemu filarowi, czyli przechodzimy do głównego punktu programu!

Trzeci filar szansą na pogodną jesień życia

Oszczędzanie na przyszłą emeryturę w ramach trzeciego filaru ma jedną zasadniczą zaletę. Zgromadzone tam środki są zwolnione z 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. Na dodatek precyzyjnie określono zasady ich dziedziczenia. Zarówno samodzielne oszczędzanie na lokatach bankowych, inwestowanie w obligacje skarbowe, jak i kupowanie akcji spółek giełdowych nie da podobnego efektu. Inwestując w ten sposób, nie da się uniknąć opodatkowania, które znacząco redukuje przyrost zgromadzonych oszczędności. 

W przypadku indywidualnych kont emerytalnych zasada inwestowania jest prosta: składki muszą zasilać konto przez okres co najmniej 5 dowolnych lat kalendarzowych, a środki nie mogą być wypłacone wcześniej niż z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego. Natomiast w przypadku IKZE, ulga podatkowa jest odczuwalna niemal natychmiast, ponieważ kwoty wpłacane na rachunek zmniejszają podstawę opodatkowania. Kończąc inwestycję w ramach IKZE, należy jednak zapłacić 10-procentowy zryczałtowany podatek od całej inwestycji. W związku z tym, IKZE najbardziej opłaca się osobom wpadającym w tak zwany drugi próg podatkowy. Różnica między 32% a 10% robi wrażenie, a pamiętajmy, że do tego dochodzi zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych.

 IKE i IKZE – trochę statystyk

Dane dotyczące ilości osób, które przystąpiły do IKE lub IKZE zgromadzone w ostatnich latach świadczą o tym, że zainteresowanie Polaków oszczędzaniem w ramach trzeciego filaru stale rośnie. Fakt ten z pewnością napawa optymizmem, ponieważ każdy przejaw zwiększania świadomości finansowej wśród Polaków, pozytywnie wpływa na całe społeczeństwo.

Do tej sytuacji mogła się również przyczynić głośna sprawa (a może i afera) przejęcia aktywów o wartości 150 mld zł z OFE, która miała miejsce w 2014 roku. Wówczas Komisja Nadzoru Finansowego w 2017 roku zarejestrowała wzrost zainteresowania IKE o 5,4% większy, niż w roku poprzednim. Ilość zgromadzonych środków na indywidualnych kontach emerytalnych kształtowała się wówczas na poziomie 8 mld zł. To o 19,6% więcej niż na koniec 2016 roku. Na koniec 2019 roku w ramach IKE i IKZE ulokowane było łącznie 12,2 mld zł. W przypadku IKE – wartość zgromadzonych środków wzrosła w pół roku o +0,9 mld zł do 9,54 mld zł

Wszystko to przemawia za tym, że świadomość Polaków dotycząca oszczędzania na przyszłą emeryturę stale rośnie. Coraz więcej osób decyduje się na indywidualne gromadzenie środków i przestaje wierzyć w emeryturę z ZUS.

Sprawdź też mój artykuł na temat budżetu domowego oraz inwestowania.

W jaki sposób przystąpić do IKE lub IKZE?

Konto emerytalne IKE lub IKZE zakłada się poprzez podpisanie umowy z Towarzystwem Funduszy Inwestycyjnych (TFI), bankiem, zakładem ubezpieczeń lub podmiotem prowadzącym działalność maklerską. Może to być również dobrowolny fundusz emerytalny, w ramach Powszechnych Towarzystw Emerytalnych (PTE). Każdy z tych podmiotów określa zasady gromadzenia środków i dokonywania wpłat na konta. Co ważne, istnieje możliwość równoległego oszczędzania w ramach IKE oraz IKZE. W ten oto sposób zmaksymalizujecie korzyści, wynikające z “emerytalnej tarczy podatkowej”. Pamiętajcie jednak, iż w danym momencie można posiadać tylko jedno konto emerytalne i tylko jedno konto zabezpieczenia emerytalnego. Dodatkowym ograniczeniem jest brak możliwości oszczędzania wspólnie z małżonkiem. 

Taki zabieg pozwala jednak prowadzić bardziej zróżnicowaną strategię pomnażania oszczędności. Co więcej, możliwy jest transfer środków już zgromadzonych w ramach IKE lub IKZE do innej instytucji finansowej, prowadzącej tego typu konta. Inwestowanie w ramach trzeciego filaru można rozpocząć z chwilą osiągnięcia 16. roku życia, pod warunkiem zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. W tym przypadku wysokość wpłat na konto nie może przekroczyć dochodów, jakie małoletni uzyskał w danym roku kalendarzowym. To ograniczenie dotyczy jednak wyłącznie osób niepełnoletnich. Jeśli zatem Wasza pociecha ma przykładowo 16 lat i pracuje w McDonald’s, możecie jej założyć konto emerytalne. A tak przy okazji, tylko pogratulować dzieciaka 😉

Co się dzieje ze środkami zgromadzonymi w ramach IKE lub IKZE?

Umowa podpisywana z instytucją prowadzącą konto emerytalne określa zasady inwestycji: wskazuje częstotliwość dokonywania wpłat oraz ich minimalną wartość. Jednak bez obaw. W wielu przypadkach nie ma jakichkolwiek wymogów, co do regularności wpłat. Wy sami możecie wybrać, jak często chcecie odkładać środki na emeryturę.  Konieczny jest natomiast wybór formy inwestowania środków zgromadzonych na IKE lub IKZE, a możliwości jest wiele, zaczynając od klasycznego konta oszczędnościowego, po obligacje skarbowe, kończąc na kupnie jednostek funduszy inwestycyjnych, czy też samodzielnym zakupie instrumentów finansowych poprzez rachunek maklerski. 

Jeśli chodzi o konta oszczędnościowe i lokaty terminowe, to ich podstawową zaletą jest niewielkie ryzyko, jakie wiąże się z tą inwestycją. Wadą jest natomiast potencjalnie mniejszy (ale za to pewny) zysk. Ta forma oszczędzania opiera się na oprocentowaniu zmiennym naliczanym w skali roku. W tym przypadku dobrze jest zwrócić uwagę na kapitalizację odsetek. 

Kolejną formą inwestowania środków zgromadzonych w ramach IKE o niskim ryzyku straty są obligacje skarbowe, dostępne w ofercie banku PKO BP. Możliwy jest wybór między obligacjami dwu, trzy, czteroletnimi oraz dziesięcioletnimi. 

Rozwiązaniem dedykowanym bardziej odważnym inwestorom jest zakup jednostek funduszy inwestycyjnych. W tym przypadku należy liczyć się z prowizjami pobieranymi przez TFI z tytułu zarządzania środkami zgromadzonymi w ramach funduszu. Dużą zaletą jest natomiast możliwość niemal dowolnego kreowania własnego portfela inwestycyjnego. Może on składać się z funduszy inwestujących w akcje spółek krajowych i zagranicznych, w obligacje skarbowe i korporacyjne, czy też w bony skarbowe. Ponadto fundusze w ramach IKE i IKZE zazwyczaj zwolnione są z opłat za nabycie i umorzenie jednostek. 

Oczywiście długoterminowa inwestycja wyłącznie w akcje daje potencjalnie największy zysk, ale jest też obarczona największym ryzykiem. Inną formą oszczędzania nadwyżek finansowych zgromadzonych na koncie emerytalnym jest zakup instrumentów finansowych we własnym zakresie poprzez rachunek maklerski. W tym przypadku o strategii inwestowania decyduje wyłącznie właściciel IKE…czyli Wy 🙂 Dlatego też ten sposób pomnażania oszczędności przeznaczony jest dla osób, które mają podstawową wiedzę i doświadczenie związane z inwestowaniem na Giełdzie Papierów Wartościowych. W końcu to od Waszych decyzji będzie zależał standard życia na emeryturze. Wczasy pod palmami, czy tylko karmienie wiewiórek w pobliskim parku 🙂 


Ciekawą opcją oszczędzania na emeryturę w ramach IKE lub IKZE wydaje się instrument finansowy będący połączeniem polisy na życie i funduszu inwestycyjnego. W tym przypadku należy jednak zwrócić uwagę na wszelkie dodatkowe koszty, jakie może generować takie połączenie, a mogą być one znaczące. W związku z tym raczej nie rekomenduję tego typu polis emerytalnych. Ich rentowność może być naprawdę uboga.

Co wybrać: IKE, czy IKZE?

To podstawowy dylemat osób, które chcą samodzielnie odkładać oszczędności na przyszłą emeryturę. Wybór właściwego rozwiązania powinien być podyktowany przede wszystkim aktualną sytuacją finansową inwestującego. Istnieje w końcu możliwość prowadzenia dwóch kont równocześnie, i taki wybór właśnie Wam rekomenduję. Jeśli jednak nie macie na tyle wysokich wolnych środków pieniężnych, by “obdarować” oba konta, a jednocześnie zależy Wam na jak najszybszym osiągnięciu korzyści podatkowych, wówczas dobrym rozwiązaniem będzie wybór w pierwszej kolejności konta IKZE. 

W przypadku IKZE korzyści podatkowe będą widoczne każdego roku, ponieważ kwoty wpłacone na konto podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Za założeniem IKE przemawia natomiast brak podatku od zysków kapitałowych, który poważnie spowalniał wzrost oszczędności (i to dla stosunkowo wysokiej kwoty). A propos, w obu przypadkach przewidziano roczne limity wpłat.

W 2020 roku limit ten dla IKE wynosi 15.681 zł, a dla IKZE  6.272,40 zł.

limit wplat na ikze
limit wplat na ike

Szczegóły znajdziesz na stronie gov.pl – o tutaj.

Kiedy można wypłacić oszczędności zgromadzone w ramach IKE lub IKZE?

W przypadku IKE istnieje konieczność utrzymania zgromadzonych środków na koncie do chwili ukończenia 60 lat lub nabycia uprawnień do wcześniejszej emerytury. Dodatkowo należy spełnić jeszcze jeden warunek: wpłaty na indywidualne konto emerytalne muszą być dokonywane co najmniej w 5 dowolnie wybranych latach kalendarzowych albo połowa wartości wpłat musi zasilić konto nie później niż w okresie 5 lat poprzedzających złożenie dyspozycji wypłaty. Tylko w takiej sytuacji możliwe jest uniknięcie opodatkowania oszczędności zgromadzonych w ramach IKE podatkiem Belki. 

Wcześniejsze wycofanie całości lub części środków będzie się wiązało z dodatkowym obciążeniem podatkowym. Z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego lub nabycia uprawnień do wcześniejszej emerytury, środki zgromadzone w ramach IKE mogą być wypłacone jednorazowo lub ratalnie. Oszczędności podlegają dziedziczeniu i zwolnione są z podatku od spadku i darowizn. 


Przywilej dziedziczenia oraz zwolnienia z podatku od zysków i darowizn dotyczy również środków na indywidualnym koncie zabezpieczenia emerytalnego. Zasadniczą różnicą jest jednak to, że z wypłatą oszczędności zgromadzonych w ramach IKZE należy poczekać do osiągnięcia 65 roku życia. Przedwczesna likwidacja konta IKZE skutkować będzie “rozpoznaniem przychodu” i przymusowym opodatkowaniem podatkiem od zysków kapitałowych w deklaracji PIT.

W przypadku IKZE również wymagane są wpłaty przez okres co najmniej 5 dowolnych lat kalendarzowych. Środki zgromadzone w ramach IKZE podlegają jednak opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Wynosi on 10% i potrącany jest od kwoty wpłaty na konto bankowe. Odmiennie niż w IKE, tutaj nie ma możliwości wypłaty oszczędności w ratach. Złożenie deklaracji wypłaty środków wiąże się z likwidacją konta.

Sprawdź też NAJNOWSZĄ promocję bankową i odbierz premię.

Różnice między IKE, a IKZE – podsumowanie

Podsumowując, należy wskazać na trzy zasadnicze różnice między opisywanymi rozwiązaniami finansowymi, które umożliwiają oszczędzanie w ramach trzeciego filaru.

  1. IKE i IKZE różnią się przede wszystkim wysokością rocznego limitu dokonywanych wpłat (IKE – 15.681 zł, IKZE – 6272,40 zł.).
  2. Kolejną różnicą jest wiek, który umożliwia wypłatę zgromadzonych oszczędności (w przypadku IKE – 60 lub 55 lat, w przypadku IKZE – 65 lat).
  3. Trzecia różnica dotyczy zwolnień podatkowych – brak podatku Belki w przypadku IKE oraz możliwość corocznego odliczenia wpłat od podstawy opodatkowania PIT w przypadku IKZE (poza zwolnieniem z podatku od zysków kapitałowych).

Oprócz wskazanych różnic, oba rozwiązania są jednak bardzo podobne do siebie i z założenia mają się uzupełniać, a nie być konkurencyjnym produktem.

Warto już teraz pomyśleć o przyszłej emeryturze i zacząć oszczędzać. Im wcześniej zaczniecie, tym więcej Waszych marzeń ma szansę na realizację podczas najdłuższych wakacji życia. Emerytura to czas odpoczynku, który nie powinien być zakłócony zamartwianiem się o finanse. Różnorodność form inwestowania dostępnych w ramach IKE i IKZE sprawia, że każdy znajdzie rozwiązanie dopasowane do swoich możliwości ekonomicznych i ryzyka inwestycyjnego, jakie jest w stanie zaakceptować.

JAKDOROBIC.PL
W ŚWIETLE SOCIAL MEDIÓW


7

lat
na rynku

22

tysięcy
polubień

3.1

tysięcy członków
grupy

2.2

tysięcy
artykułów